A A A
  • Śwaidectwo kursów pedagogicznych W.Bejera
    Śwaidectwo kursów pedagogicznych W.Bejera
  • Autograf W.Bejera
    Autograf W.Bejera
  • Ogłoszenie z r.1904
    Ogłoszenie z r.1904

Szkoła niemiecka [1854-?]

Po założeniu w miasteczku filiału ewangelicko-augsburskiego w roku 1854, zorganizowano również wyznaniową szkołę niemiecką. W listopadzie 1855r. w pilickim pałacu,w obecności wójta oraz pastora parafii ewangelickiej w Piotrkowie, spisany został Protokół uwag nad projektem do etatu na utrzymanie szkoły elementarnej ewangelickiej w osadzie fabrycznej Pilica...na lata 1856-1861, który określał sprawy organizacyjne i finansowe:

 

A. Co do przychodu. Cały przychód szkoły wychodzi jedynie od dziedzica dóbr Pilicy,który wedle deklaracji dołączonej szkołę własnym kosztem utrzymywać obowiązuje się .Pensja w gotowiźnie 75rb, wedle zobowiązania dziedzica.

B. Dochodów niestałych nie ma,gdyż stowarzyszeni składki nie opłacają,a dzieci wszystkich wyznań z osady fabrycznej do szkoły uczęszczać będą mogły .drzewo z lasu,12 sążni półkubiczncyh ,dziedzic zobowiązuje się dostarczyć. Pomieszczenie dla nauczyciela i na sale szkolną dziedzic w swej osadzie bezpłatnie udziela. Nadto przeznacza dziedzic dla nauczyciela dwie morgi gruntu w tejże osadzie.

C. Pensja tylko dla jednego nauczyciela ,dopóki liczba dzieci nie powiększy się znacznie. Dziedzic lub fabryka papieru dostarczy materiałów piśmiennych,podobnie tez i książek dla dzieci ubogich oraz na nagrody.

 


Szkoła miała więc warunki zdecydowanie lepsze od pilickiej szkoły elementarnej utrzymywanej ze składek mieszkańców. Nie zachowała się informacja w jakim języku prowadzone były zajęcia. Prawdopodobnie językiem wykładowym był język niemiecki. W 1857 r. obowiązki nauczyciela podjął Fryderyk Foerster, protegowany przez konsystorz ewangelicko-augsburski w Warszawie. W lutym 1858r.został on zatwierdzony przez kuratora warszawskiego. W październiku 1858 r. tenże kurator zatwierdził CA Moesa na opiekuna szkoły elementarnej ewangelickiej Foerster pozostał w Pilicy do marca 1863 r., kiedy to odszedł na własne żądanie. Na jego miejsce wybrano Wilhelma Sejbta. Nominacja została potwierdzona przez władze konsystorza ewangelicko-augsburskiego w Królestwie Polskim. Wilhelm Sejbt zmarł w roku 1872. Na stanowisko nauczyciela szkoły ewangelickiej w Pilicy zgłosił się Wilhelm Karol Bejer. Pochodził on z guberni grodzieńskiej i absolwentem warszawskich kursów pedagogicznych,po których mógł uczyć w elementarnej szkole miejskiej lub dwuklasowej szkole wiejskiej. Zachowało się jego świadectwo ukończenia kursów wystawione przez radę pedagogiczną tych kursów,z którego wynika, że Wilhelm Karol Bejer uczył się religii, pedagogiki, matematyki, języka rosyjskiego i niemieckiego, podstaw przyrody i geografii, historii oraz gry na organach i śpiewu. Z przedmiotów tych otrzymał oceny pozytywne Na prośbę Naczelnika Kieleckiej Dyrekcji Szkolnej, Warszawski Konsystorz Ewangelicko-Augsburski zatwierdził kandydaturę. Zachowała się przysięga oraz deklaracja złożone przez Bejera,który, jak wszyscy urzędnicy pozostający w służbie carskiej,musiał złożyć przysięgę na wierność carowi oraz deklarację zobowiązującą go do właściwego wypełniania obowiązków. Oba dokumenty zostały podpisane przez niego oraz poświadczone przez wójta gminy.Wilhelm Bejer w deklaracji przyrzekał „owszem wszelkiego dołożę starania, abym te zasady w sercach młodzieży utwierdzał i ugruntował” a przyrzekał, że nie pozwoli czytać uczniom „gorszących i niemoralnych książek”, nie będzie osłabiał zasad moralności, religii, wyznań, miłości dla rodziców, nauczycieli, uległości i poszanowania dla władz i postanowień rządowych oraz przywiązania do tronu. Zobowiązał się również wykonywać wszelkie przepisy wydane przez władze, używać jedynie książek wskazanych i dozwolonych. Wilhelm Karol Bejer pełnił funkcję nauczyciela do 1874 r., kiedy to zastąpił go Karol August Gotlibowicz Goch. Po śmierci C.A.Moesa i przeniesieniu się rodziny do Sławniowa przeniesiono tam szkołę. W roku 1877 Gazeta Kielecka doniosła:

 

Owszem mieszcząca się dotąd szkoła fabryczna tak zwana niemiecka ,przeszło 200 uczniów licząca w zabudowaniach obok browaru będących a do „Zamku” należąca,usunięta została aż do Sławniowa do zabudowań fabryki C.A. Moes ,z wielka szkoda uczącej się tutejszej osady młodzieży,która dla odległości znacznej ,korzystać nie może z wzorowo prowadzonego zakładu.

 

Szkoła istniała jeszcze w roku 1904 o czym świadczy ogłoszenie zamieszczone w prasie:

 

Potrzebny jest nauczyciel do szkółki fabrycznej .adres:C.A.Moes ,Pilica

 

Tematy powiązane:

C.A.Moes

Ewangelicy 

Zbór ewangelicki

Cmentarz ewangelicki

Kaplica

 

 

[aktualizacja 6 czerwca 2013]