Wacław Chrzanowski

O Pilicy » Żyli wśród nas » Goście » Wacław Chrzanowski

Urodził się 28 listopada 1901r w Sosnowcu. Ukończył szkołę podstawową w Sosnowcu. Naukę w gimnazjum przerwał aby wziąć udziału w I powstaniu śląskim. Maturę uzyskał w gimnazjum w Chorzowie. Następnie skończyłSeminarium Nauczycielskie w Sosnowcu. Studiował w Krakowie w Wyższym Studium Handlowym. Pracę nauczyciela rozpoczął w Szkole Kupiecko – Handlowej w Katowicach. We współpracy ze Stowarzyszeniem Kupców Polskich przekształcił Szkołę Handlową w Pilicy  w trzyletnie, Koedukacyjne Gimnazjum Stowarzyszenia Kupców Polskich, którego został dyrektorem. Od września 1934 szkoła działała w Zawierciu przy ul.Kościuszki 12 jako Szkoła Handlowa Stowarzyszenia Kupców Polskich ,pozostając pod dyrekcją Wacława Chrzanowskiego. We wrześniu 1939 roku szkoła została zamknięta. Dzięki staraniom dyrektora władze niemieckie zezwoliły na uruchomienie w październiku 1939 roku Gimnazjum Kupieckiego. Od pierwszych dni okupacji szkoła czynnie włączyła się w życie konspiracyjne. Tu powstała pierwsza w Zawierciu niepodległościowa organizacja "Płomień", której członkami byli pracownicy i jej uczniowie. Pod koniec października 1939 roku nauczyciel Stanisław Czapla zaproponował dyrektorowi współpracę przy redagowaniu konspiracyjnego pisma. Chrzanowski został redaktorem naczelnym gazetki, którą nazwano "Płomień". Pierwszy numer gazetki ukazał się w listopadzie 1939 roku w ilości ok. 25 egzemplarzy. Od grudnia 1939 roku gazetka licząca 5 stron formatu A4 wychodziła co tydzień i kosztowała 10 groszy. Znajdowały się w niej głównie informacje pochodzące z nasłuchów radiowych, a czasami wiersze, autorstwa prawdopodobnie Urszuli Leszczyńskiej. Gazetka była kolportowana między innymi w Blanowicach, Kroczycach, Kromołowie, Łazach, Myszkowie, Pilicy, Porębie, Sokolnikach i w Wysokiej. W listopadzie 1939 roku zawiązała się podziemna organizacja "Płomień". Jej założycielami byli Wacław Chrzanowski, Stanisław Czapla, Urszula Leszczyńska,polonistka Państwowego Gimnazjum i Liceum Koedukacyjnego w Zawierciu, Franciszek Majczak,woźny Państwowego Gimnazjum i Liceum Koedukacyjnego, Janina Nowacka,sekretarka Państwowego Gimnazjum i Liceum Koedukacyjnego oraz Jóżefa Ważanka-Jabczyńska,nauczycielka szkoły w Wysokiej. Celem organizacji było wydawanie gazetki "Płomień" oraz ulotek,udzielanie pomocy materialnej młodzieży i rodzinom,wysyłanie paczek żołnierzom pozostającym w niewoli oraz ochrona młodzieży przed wywożeniem na roboty do Rzeszy. Młodzież zagrożoną wywiezieniem przyjmowano za darmo do Szkoły Handlowej bądź meldowano jako pomoc domową w wybranych rodzinach. 18 września 1940 roku na skutek aresztowania przez gestapo około 120 jej członków organizacja uległa likwidacji. Wykrycie organizacji w 1940 roku było jednocześnie końcem istnienia szkoły handlowej. Wśród aresztowanych był Wacław Chrzanowski,który został stracony 19 marca 1942r.  

 

 

 

27 listopada 2013 r.

 

   W finale zorganizowanego przez Muzeum Historii PolskiSzkołę Filmową w Łodzi oraz Fundację Banku Zachodniego WBK , ogólnopolskiego konkursu „Mistrz i uczeń.Wychowanie w II RP”, etiuda filmowa przygotowana przez uczennice  Zespołu Szkół im.Oskara Langego w Zawierciu, zatytułowana „Tam gdzie idę nie mogę was zabrać” uzyskała wyróżnienie. Praca poświęcona została Wacławowi Chrzanowskiemu, organizatorowi Koedukacyjnego Gimnazjum Stowarzyszenia Kupców Polskich w Pilicy. Od września 1934 szkoła działała w Zawierciu przy ul.Kościuszki 12 jako Szkoła Handlowa Stowarzyszenia Kupców Polskich, pozostając pod dyrekcją Wacława Chrzanowskiego.  Kontynuatorem tradycji tej szkoły jest   Zespół Szkół im.Oskara Langego.

 

Nie obyło się bez kolejnego pilickiego akcentu. Wśród sześciu prac,które zakwalifikowano do finału znalazła się,również  wyróżniona, etiuda poświęcona postaci ks.dra Juliana Młynarczyka  stworzona przez uczniów Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego im.św.Królowej Jadwigi w Mariówce, którego dyrektorką jest Piliczanka p.Agata Wyrodek.

 

Miło nam, że , na miarę naszych możliwości, mogliśmy pomóc w zbieraniu materiałów o pilickich początkach zawierciańskiej szkoły. Gratulujemy laureatom i dziękujemy za zaproszenie na finał. 

Anna Kowalska

Aleksander Kot

 

 

 

 

 

Pilicki desant na Warszawę ;)  Z prawej p.Agata Wyrodek

Galę w  kinie "Iluzjon"  prowadziła p.Agnieszka Więdłocha

 

 Etiuda zrealizowana przez uczennice Zespołu Szkół im. Oskara Langego w Zawierciu:

Aleksandrę Banaś

Magdalenę Bramorę

Karolinę Woźniczkę


pod opieką  Marleny Bednarskiej.

Zdjęcia: Filip Plewiński
Montaż: Karol Kubiak 

Film powstał w ramach projektu edukacyjnego „Mistrz i uczeń - wychowanie w II RP" pod honorowym patronatem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Ministra Edukacji Narodowej.

Patronat medialny objęli: Rzeczpospolita, Polska Agencja Prasowa, TVP HISTORIA, portal historyczny dzieje.pl, Głos Nauczycielski, Gość Niedzielny, KINO oraz Cogito.

Organizatorami konkursu są: Muzeum Historii Polski we współpracy z: Fundacją Banku Zachodniego WBK oraz Państwową Wyższą Szkołą Filmową, Telewizyjną i Teatralną im. L. Schillera w Łodzi. Sponsorem konkursu jest Wydawnictwo Naukowe PWN.

 

Pozostałe etiudy pokazane w finale konkursu